ترمیم‌های دندانی با آمالگام دندان، نسبت به ترمیم‌های با رزین کامپوزیت، ماندگاری بیشتری دارند و کم‌هزینه‌تر هستند.شواهد نشان می‌دهد که تفاوت بالینی مهمی در ایمنی آمالگام در مقایسه با ترمیم‌های دندانی با رزین کامپوزیت وجود ندارد.در حالی که اثرات زیست‌محیطی ناشی از انتشار جیوه از آمالگام دندان اندک است، اثرات زیست‌محیطی مواد شیمیایی موجود در مواد رزین کامپوزیت مشخص نیست.تصمیم‌گیری مشترک بین دندانپزشکان و بیماران برای انتخاب بهینه ترین ماده دندانی برای یک موقعیت خاص محسوب می‌شود.
زمینه
پوسیدگی دندان (که با نام‌های کرم خوردگی دندان یا حفره دندانی نیز شناخته می‌شود) یک مشکل مهم بهداشت دهان و دندان در سراسر جهان است. در کانادا، بر اساس داده‌های سال‌های 2007 تا 2009، 96 درصد بزرگسالان و تقریباً 60 درصد کودکان و نوجوانان به پوسیدگی دندان مبتلا هستند. درمان استاندارد با هدف ترمیم ساختار دندان آسیب‌دیده با استفاده از مواد پرکننده برای جایگزینی بافت دندانی پوسیده انجام می‌شود. رایج‌ترین مواد پرکننده مورد استفاده برای ترمیم دندان آمالگام و رزین کامپوزیت هستند.
تکنولوژی
آمالگام‌ها مخلوطی از فلزات، از جمله جیوه (حدود ۵۰%)، نقره، قلع و مس هستند. این پرکردگی‌ها قوی بوده و ماندگاری بالایی دارند. از آنجا که رنگ آنها نقره‌ای است، به عنوان پرکردگی‌های “نقره‌ای” نیز شناخته می‌شوند.پرکردگی‌های رزین کامپوزیت از ترکیبات پلاستیک و شیشه ساخته شده‌اند که می‌توانند با رنگ دندان ترمیم‌شده مطابقت داده شوند و از نظر زیبایی نسبت به رنگ نقره‌ای آمالگام برتری دارند. فرمولاسیون‌های جدیدتر این مواد، ظرفیت آن‌ها را برای مقاومت در برابر فشار و سایش بهبود بخشیده‌اند. پرکردگی‌های کامپوزیت به عنوان پرکردگی‌های “سفید” نیز شناخته می‌شوند.
موضوع
از آنجا که آمالگام تا حدی از جیوه، ماده‌ای سمی شناخته شده، تشکیل شده است، نگرانی‌هایی در مورد ایمنی این ماده پرکننده برای سلامت انسان و همچنین اثرات زیست‌محیطی جیوه آزاد شده از ضایعات آمالگام تولید شده توسط مطب‌های دندانپزشکی وجود دارد. کامپوزیت رزینی رایج‌ترین ماده جایگزین برای پر کردن دندان به جای آمالگام است. با این حال، نگرانی‌هایی نیز در مورد احتمال سمی بودن ترکیبات رزین کامپوزیت، مانند بیسفنول ، برای سلامت انسان مطرح شده است. با افزایش تکیه بر ترمیم‌های کامپوزیت رزینی، نیاز به درک پیامدهای بالقوه برای دسترسی، عملکرد و مقرون به صرفه بودن مراقبت‌های دندانپزشکی در کانادا وجود دارد.
روش ها
کدث یک ارزیابی فناوری سلامت انجام داد تا اثربخشی بالینی، ایمنی و پیامدهای هزینه ای آمالگام دندانی و رزین کامپوزیت را برای درمان پوسیدگی دندان مقایسه کند. یک مرور از شواهد مربوط به تجربیات و دیدگاه‌های بیماران، مسائل اخلاقی، ملاحظات اجرایی و اثرات زیست‌محیطی بالقوه این مواد ترمیم دندان نیز در این ارزیابی فناوری سلامت گنجانده شد.

نتایج
مطالعات اندکی به مقایسه ترمیم‌های آمالگام دندانی با ترمیم‌های رزین کامپوزیت پرداخته‌اند. یک مرور نظام‌مند (سال ۲۰۱۴) که متاآنالیز دو مطالعه شامل ۳۰۱۰ ترمیم را گزارش کرد، نشان داد که خطر شکست ترمیم و پوسیدگی ثانویه در ترمیم‌های رزین کامپوزیت به طور معناداری بیشتر از آمالگام است. اگرچه یک به‌روزرسانی از این مرور نظام‌مند، یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی شده (سال ۲۰۱۶) دیگر را یافت که هیچ تفاوتی در شکست ترمیم و پوسیدگی ثانویه بین دو روش درمانی گزارش نکرده بود، اما حجم نمونه کوچک (۴۰ ترمیم) در این مطالعه جدیدتر، قابلیت تعمیم یافته‌های آن را محدود می‌کند.در یک مرور نظام‌مند دیگر که به بررسی ایمنی پرداخته بود، سطوح جیوه ادراری در کودکان دارای ترمیم آمالگام در مقایسه با کودکان دارای ترمیم رزین کامپوزیت به طور معناداری بالاتر گزارش شد. با این حال، هیچ یک از اندازه‌گیری‌ها به سطوح شناخته‌شده سمی نزدیک نشدند. پیگیری طولانی‌مدت کودکان نشان می‌دهد که سطح جیوه ادراری در کودکان دارای ترمیم آمالگام دندانی ممکن است با گذشت زمان کاهش یابد. در حالی که برخی تفاوت‌ها در برخی از شاخص‌ها (به عنوان مثال، درد بعد از عمل، اثرات کلیوی) گزارش شد، هیچ الگوی ثابت یا از نظر بالینی مهمی از سود یا زیان برای هیچ یک از مواد ترمیمی دندان وجود نداشت. هیچ تفاوتی در علائم عصبی یا عملکرد ایمنی بین دو گروه گزارش نشد.
بررسی اقتصادی
یک تحلیل هزینه-پیامد که به مقایسه ترمیم‌های آمالگام و رزین کامپوزیت دندان‌های خلفی دائمی پرداخته است، نشان داد که به طور متوسط، ترمیم‌های آمالگام طول عمر بیشتری دارند و هزینه کمتری را در بر می‌گیرند. افزون بر این، نصب روکش یا کشیدن دندان با ترمیم‌های آمالگام نسبت به ترمیم‌های رزین کامپوزیت، ممکن است در سنین بالاتری رخ دهد. در حالی که انجام ترمیم‌های رزین کامپوزیت اندکی زمان بیشتری می‌برد، تاثیر آن بر بهره‌وری بیمار یا مراقب (بیمار) حداقل است. استفاده از آمالگام مستلزم این است که کلینیک‌های دندانپزشکی به جداکننده‌های آمالگام مجهز باشند تا از رسیدن ضایعات جیوه به آب‌های سطحی کشور جلوگیری شود. این تجهیزات هزینه‌های قابل توجهی را برای کلینیک‌های دندانپزشکی در پی دارد، اما احتمالاً این هزینه‌ها در تعرفه‌های دندانپزشکی لحاظ شده‌اند. (توجه: این نتایج به دلیل کمبود شواهد مقایسه‌ای و داده‌ها در مورد روند طبیعی نتایج درمان در دندان‌های ترمیم‌شده، محدود هستند – برای انجام تحلیل اقتصادی، نیاز به فرضیاتی بود.)
تجارب و دیدگاهاه های بیمار
برخی بیماران احساس نارضایتی را پس از ترمیم اماگام گزارش می‌دهـند ، در حالی که به دنبال علت احساس ناخوشی خود هستند، و این احساس را به ترمیم‌های آمالگام دندانی نسبت می‌دهند (شواهد محدود بر اساس چهار مطالعه کیفی). از آنجایی که هیچ مطالعه‌ای غیر از شکایات مربوط به سلامت، در مورد تجربیات بیماران با آمالگام دندانی یا تجربیات بیماران با ترمیم‌های رزین کامپوزیت شناسایی نشد، مجموعه گسترده‌تری از تجربیات بیماران با هر یک از مواد ترمیمی مشخص نیست.
مسائل اجرایی
در کانادا، سیاست‌های مشخصی وجود ندارد که استفاده از یک ماده ترمیمی خاص را بر دیگری در مطب‌های دندانپزشکی دیکته کند. دندانپزشکان قبل از تصمیم‌گیری در مورد ماده ترمیمی دندان، مشخصات بیمار و نشانه‌های بالینی را در نظر می‌گیرند. سایر عواملی که بر استفاده از هر یک از این مواد تأثیر می‌گذارند عبارتند از: بودجه و بازپرداخت، نوع مطب دندانپزشکی (دولتی یا خصوصی)، نگرش‌های ارائه‌دهنده خدمات، آموزش و تربیت، نغذیه و رعایت اصول بهداشتی و ادراکات، آموزش، ترجیحات و نگرش‌های اجتماعی-فرهنگی بیمار نسبت به مواد ترمیمی دندان.

مسائل اخلاقی
رعایت مقررات مربوط به نحوه صحیح دفع ضایعات آمالگام، تضاد منافع یا انگیزه‌های مالی برای انتخاب یک ماده نسبت به ماده دیگر، ضرورت آموزش بهداشت عمومی و برقراری ارتباط شفاف با بیماران در مورد ماهیت مواد و خطرات و مزایای مربوطه، و در نظر گرفتن رضایت آگاهانه، از جمله مسائل اخلاقی شناسایی‌شده بودند که باید هنگام تصمیم‌گیری در مورد استفاده از مواد ترمیم دندان در نظر گرفته شوند.
مسائل زیست محیطی
بررسی شواهد مربوط به خطرات زیست‌محیطی مرتبط با آمالگام و رزین‌های کامپوزیتی نشان داد که سهم جیوه ناشی از استفاده آن در دندانپزشکی، در اکوسیستم کانادا نسبتاً کم است. شواهد محدودی در مورد اثرات زیست‌محیطی رزین‌های کامپوزیتی وجود دارد. هیچ مطالعه‌ای که خطرات زیست‌محیطی این دو ماده را با هم مقایسه کند، شناسایی نشد.
بهر حال با توجه به نسج باقیمانده دندانی وحفظ سلامت بافتهای نگهدارنده ان ومحدودیتهایی مثل ترشح زیاد بزاق ، ملاحظات زیبایی و موقعیت دندان در قوس فکی و فشارهای وارده بران، به همچنین درنظر گرفتن سن و شرایط فیزیکی ،عاداتی مثل دندان قروچه ،وضعیت اجتماعی و اقتصادی فرد تصمیم گیری درمورد انتخاب ماده ترمیمی توسط دندانپزشک انجام میشود.
—
🦷 دندانپزشکی، کلید حفظ لبخندی زیبا و سالم است
**سخن آخر**: سلامت دندانهای شما تنها به ماده ترمیمی بستگی ندارد.رعایت بهداشت دهان، تغذیه مناسب، و چکاپهای منظم
توسط دندانپزشک مجرب بسیار مهم است.